Kitabın
Adı: Sürgün Gezegeni (The Planet Of Exile)
Sayfa sayısı:144
Yazar :Ursula K.LE GUIN
Çeviren : Ekin Odabaşı
Basım Yılı:10. Baskı 2022
Türü: Bilim Kurgu
Ana Kahramanlar: Rolery, Agat, Wold.
Ana tema: Otorite kişinin kendisinden mi kaynaklanır, yoksa etrafındakilerden mi?
Romanın kısa Özeti:
“Otorite, kişinin kendisinden mi kaynaklanır, yoksa etrafındakilerden mi?”
Romanın özünü belki de bu kısa alıntı bize aktarır. İthaki yayınlarından çıkan bu kitap aslında dünyamızın binyıl önceki kavimler göçü veya yakın yüzyıl içindeki Ortadoğu ve Avrupa ve Amerikasını canlandırır. İnsan olarak kabul edilmeyen Alteralıların -Yabansoyluların - Sürgün Gezegenine Altı yüz anayurt yılı öncesi geldiğinde sahip oldukları derin bilgi ve teknoloji Tevarlıları korumayı amaçlayan ( Birlik Yasaları) yüzünden yok olup gitmiştir.
" …… Bizim tekerlekli arabalarımızı gördün mü? işte bu da bir çeşit binek arabasıydı, ama havada uçardı.”
“……… Halkınız O arabalardan yapabilir mi diye sordu, Rolery hayran hayran…..” “Hayır "dedi o tarz hünerlerimiz burada köreldi gitti. Yasa bize sizin seviyenizi aşmamamızı emrediyor. 600 yıldır tekerlek kullanmayı bile öğrenemediniz …”
“Çocukken bize okutulan Birlik yasalarında şöyle yazıyor: bölge Konseyi, gezegenin denetim veya üyeliğe hazır olduğuna kararına varana dek hiçbir din ve ihtilaf yayılmayacak, hiçbir teknik ya da teori üretilmeyecek bir gün hiçbir kültürel ya da model ihraç edilmeyecek, İletişim becerisi bulunmayan ileri zekalı canlılarla veya herhangi bir kolonyal gezegenle sözüstü iletişim kullanılmayacaktır…..” “Anlayacağın, bizim de aynen sizin gibi yaşamanız gerekiyor burada.” Bir kaç bin yıln önce yapılan kimin inşaa ettiği üstüne teoriler kurulan Mısır piramiterini, babil kulesini, Aztek ve Maya uygarlıklarını anımsatması ayrı bir durumdur.
“Alteralılar evlerinde pek Mobilya bulunmazdı halının üstündeki minderlerde yatarlardı ve sandalye olarak ancak ince yastıkları kullanırlardı.”
“...Konaktan çıkarken her birine birer bohça ekmek ve at sütü kesmeyi verildi….”
Alteralılar daha çok doğu uygarlıklarına ait kültürel izler taşır. Gaallar keza büyük göçü temsil edecek şekilde göçebe doğu toplumlarını (Türkler, Moğullar) anımsatan şekilde aktarılmış.
“Bu defaki uzun boylu yapılı ve oldukça gençti şefler gibi yürüyordu, koyu teni ve sıradışı simsiyah gözleri olmasa insan sanılabilirdi.”
Yazar, Avrupalı beyaz ırkın üstünlüğünü ve Avrupalıların diğer ırkları insan olarak görmeme yargısını eleştirmektedir. Dahası, dünya halklarını başka adla uzak bir gezegende bir arada kurgluladığı bu bilim kurgu romanında beyaz ırkın üstünlüğü teorisine eleştirel bir bakış getiriyor. Özelde de Liderlik ve üstünlük kavramlarını bireyin kendisinden kaynaklandığı mı yoksa toplumun ırksal, sınıfsal veya fiziksel özelliklerinden dolayı bazı kişilere yüklediği rollerden kaynaklandığını sorgular ve bunu Wold ve Agat , Rolery ve diğer bazı kahramanlar vasıtasıyla bize aktarır..
Avrupalı ırk üstünlüğü ve liderlik kavramlarını eleştirel bir bakışla romanında aktaran yazar , zaman zaman anılara başvurmuş , kısa betimlemeler kullanmış ancak okuyucuğu yoracak ve sıkılmasına sebep olabilecek bir anlatımdan uzak durmuştur.
“Tevarlı erkek ve kadınları Umaksuman’ın etrafında toplanmıştı Agat'ta herkesin duyabileceği yüksek bir sesle Tevar Halkı Ladin Halkıyla omuz omuza surlarımızı savundu, isterlerse bizimle kalabilir,isterlerse gidebilirler, isterlerse bizimle yaşar, istemezlerse bizi terk edebilirler. Şehrimizin kapıları size kış boyu açık gönlünüzce girip çıkabilirsiniz.”
Keyifli Okumalar.